Yaratıcı Yazarlık ve Okul Öncesi Eğitim | Mavişehir Martı Anaokulu

Okul öncesi dönemde yaratıcı yazarlık, klasik anlamda yazı yazmayı öğrenmekten çok daha fazlasıdır. Çocukların hayal kurması, hikâye oluşturması, duygularını ifade etmesi, olaylar arasında bağlantı kurması ve kendi fikirlerini özgürce paylaşması yaratıcı yazarlık çalışmalarının temelini oluşturur. "Bir bulut konuşabilseydi bize ne anlatırdı?" "Ormanda yaşayan küçük bir tavşan bir sabah uyandığında ne görmüş olabilir?" "Bir gün oyuncakların kendi başına hareket etmeye başladığını düşünelim. Sence ne olurdu?" Bu tür sorular, çocukların zihninde yeni dünyaların kapılarını açar. Okul Öncesi Dönemde Yaratıcı Yazarlık Nedir? Okul öncesi yaratıcı yazarlık, çocukların yaş ve gelişim seviyelerine uygun şekilde hikâye, karakter, olay ve hayal dünyaları oluşturmasını destekleyen eğlenceli bir eğitim yaklaşımıdır. Bu yaş grubundaki çocukların henüz yazmayı tam anlamıyla öğrenmemiş olması bir engel değildir. Çünkü yaratıcı yazarlık yalnızca kalem ve kâğıtla yapılmaz. Çocuk; - Bir hikâye anlatabilir, - Resim çizerek hikâyesini oluşturabilir, - Öğretmeninin yazıya döktüğü bir hikâyeyi anlatabilir, - Kuklalarla karakterlerini canlandırabilir, - Bir resimden yola çıkarak olay örgüsü oluşturabilir, - Hikâyenin sonunu kendi hayal gücüyle tamamlayabilir, - Kendi karakterini tasarlayabilir. Böylece çocuk için yazarlık, bir "ödev" değil, oyunun ve hayal gücünün doğal bir parçası haline gelir. Yaratıcı Yazarlık Çocuklara Neler Kazandırır? Yaratıcı yazarlık çalışmaları okul öncesi dönemde birçok gelişim alanını aynı anda destekleyebilir. 1. Hayal Gücünü Geliştirir Çocukların sınırsız bir hayal dünyası vardır. Yaratıcı yazarlık etkinlikleri bu dünyayı ifade etmelerine yardımcı olur. Örneğin bir çocuğa: "Ay'a gidebilseydin yanında ne götürürdün?" diye sorulduğunda vereceği cevap yalnızca bir eşya seçmekten ibaret değildir. Çocuk aynı zamanda düşünür, seçim yapar, nedenini açıklar ve kendi dünyasını oluşturur. Bu süreç yaratıcılığın gelişmesini destekler. 2. Dil ve Kelime Dağarcığını Destekler Hikâye anlatmak çocukları yeni kelimeler kullanmaya teşvik eder. Çocuk bir karakteri anlatırken; - Nasıl göründüğünü, - Ne hissettiğini, - Nerede yaşadığını, - Ne yaptığını, - Neden böyle davrandığını anlatmaya çalışır. Bu sırada kelime dağarcığı genişler ve çocuk kendisini daha ayrıntılı ifade etmeyi öğrenir. Bu nedenle yaratıcı yazarlık ve dil gelişimi okul öncesi eğitimde birbirini tamamlayan iki önemli alandır. 3. Duygularını İfade Etmesine Yardımcı Olur. Çocuklar bazen yaşadıkları duyguları doğrudan anlatmakta zorlanabilir. Ancak oluşturduğu bir karakter üzerinden duygularını daha rahat ifade edebilir. Örneğin: "Küçük ayıcık bugün neden üzgün?" sorusuna verilen cevap, çocuğun kendi duygularına dair önemli ipuçları taşıyabilir. Hikâyeler sayesinde çocuk mutluluk, üzüntü, korku, heyecan, kıskançlık, merak ve sevgi gibi duyguları tanımayı ve ifade etmeyi öğrenebilir. İzmirde okul öncesinde bir ilk olan ''Yaratıcı Yazarlık Etkinlikleri'' Mavişehir Martı Anaokulunda Nasıl Yapılır? Okul öncesi çocuklar için yaratıcı yazarlık etkinliklerinin uzun ve karmaşık olması gerekmez. Önemli olan çocuğun özgürce düşünmesine ve kendi fikrini ortaya koymasına fırsat vermektir. 1. Hikâyenin Sonunu Sen Tamamla Çocuğa kısa bir hikâye anlatılır ancak sonu söylenmez. Örneğin: "Minik kuş sabah uyandığında yuvasının yanında parlak, gizemli bir kutu gördü. Kutunun üzerinde yalnızca bir yıldız resmi vardı. Minik kuş kutuyu açtığında..." Sonra ne olmuş olabilir? Çocuğun cevabını değiştirmeye veya "doğru cevap" aramaya çalışılmaz Çünkü yaratıcı yazarlıkta amaç tek bir doğru son bulmak değil, çocuğun kendi fikrini oluşturmasını sağlamaktır. 2. Bir Resimden Hikâye Oluştur Bir resim seçilir ve çocuklarımıza şu sorular gibi benzer sorular yöneltilir: - Burada kimler var? - Sence nereye gidiyorlar? - Biraz önce ne olmuş olabilir? - Biraz sonra ne olacak? - Bu karakter nasıl hissediyor? - Sence neden böyle hissediyor? Bu yöntem, özellikle okul öncesi dönemde hikâye oluşturma ve sözlü anlatım becerilerini desteklemek için oldukça eğlencelidir. 3. Üç Kelimeden Hikâye Çocuğa yaş grubuna uygun olarak birbirinden farklı üç kelime söylenir. Örneğin: Kedi – Uzay – Bisiklet Şimdi görev: "Bu üç kelimeyi kullanarak bir hikâye oluşturalım." Çocuğun ortaya çıkaracağı hikâye bizi de veli olarak sizi de şaşırtabilir. Burada önemli olan hikâyenin mantıklı olup olmaması değil; çocuğun farklı kavramları bir araya getirerek yeni bir fikir oluşturmasıdır. 4. Karakterini Kendin Yarat Çocuğumuzdan kendi kahramanını çizmesini isteriz. Ardından karaktere birlikte bir kimlik kazandırmasını: - Adı ne? - Nerede yaşıyor? - En sevdiği şey ne? - Neden korkuyor? - En yakın arkadaşı kim? - Bir gün başına ne geliyor? Böylece basit bir çizim, kısa sürede bir hikâyenin kahramanına dönüşebilir. Yaratıcı Yazarlıkta "Doğru Cevap" Yoktur Çocuklarla yapılan yaratıcı çalışmaların en önemli noktalarından biri, onların fikirlerini hemen düzeltmemektir. Örneğin çocuk: "Balıklar gökyüzünde uçuyordu." dediğinde, "Ama balıklar uçamaz." demek yerine: "Peki gökyüzünde uçan balıklar nereye gidiyordu?" diye sormak çocuğun hayal dünyasını genişletir. Çünkü yaratıcı yazarlığın temelinde merak etmek, soru sormak ve farklı düşünmek vardır. Mavişehir Martı Anaokulu olarak çocukların yalnızca bilgi öğrenmesini değil, düşünmesini, üretmesini, sorgulamasını ve kendisini özgürce ifade etmesini önemsiyoruz. Yaratıcı yazarlık çalışmalarımızda çocukları hazır hikâyeleri dinleyen pasif birer dinleyici olarak değil, kendi hikâyelerinin yazarı olarak görmeyi hedefliyoruz. Hikâye oluşturma, karakter tasarlama, resimden hikâye çıkarma, hikâye tamamlama ve sözlü anlatım çalışmalarıyla çocukların; - Hayal gücünü, - Dil gelişimini, - Kelime dağarcığını, - Duygularını ifade etme becerisini, - Özgüvenini, - Problem çözme becerisini, - Yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerini destekleyen bir öğrenme ortamı oluşturuyoruz. Bizim için önemli olan çocuğun ortaya "mükemmel" bir hikâye çıkarması değil; kendi fikrini cesaretle ortaya koyabilmesidir. Mavişehir Martı Anaokulunda yaratıcı yazarlık etkinlikleri hem şiir kitabı olan şair hemde aynı zamanda bir çok kısa hikayeler şeklinde eserleri olan kurucumuzun hazırladığı program ve felsefe biçimi olarak İzmir- Karşıyaka ve Çiğli bölgeleri başta olmak üzere okul öncesi kurumlar, anaokulları ve Gündüz bakımevlerinde olmayan bir imkanı çocuklarımıza kurum olarak sunmak için öncülük etmektedir. Kurucumuzun her zaman söylediği gibi ''Her çocuk kendi hikayesinin Kahramanıdır.'' Ebeveynler Yaratıcı Yazarlığı Nasıl Destekleyebilir? Yaratıcılığı desteklemek için evde özel bir çalışma masası veya pahalı materyaller gerekmez. Günlük hayatın kendisi bir hikâyeye dönüşebilir. Parkta gördüğünüz bir köpekten hikâye oluşturabilir, yağmur yağarken "Bulutlar bugün neden ağlıyor?" diye sorabilir veya market alışverişinde gördüğünüz bir üründen eğlenceli bir karakter yaratabilirsiniz. Çocuğunuzun anlattığı hikâyeleri zaman zaman siz yazıya dökebilirsiniz. Örneğin çocuk anlatır: "Bir zamanlar Mavi adında küçük bir ejderha varmış..." Siz de söylediklerini değiştirmeden kâğıda geçirin. Daha sonra: "Hikâyenin resmini yapmak ister misin?" diyebilirsiniz. Böylece çocuk kendi hikâyesinin yazılı bir metne dönüştüğünü görür. Bu deneyim, ilerleyen dönemde okuma ve yazmaya karşı olumlu bir tutum geliştirmesine katkı sağlayabilir. Bir Çocuğun İlk Hikâyesi, Büyük Bir Hayalin Başlangıcı Olabilir Okul öncesi dönem, çocukların dünyayı anlamlandırdığı ve kendi düşünce dünyalarını oluşturmaya başladığı özel bir dönemdir. Yaratıcı yazarlık ise bu dünyayı kelimeler, resimler, karakterler ve hikâyeler aracılığıyla dışa vurmanın eğlenceli yollarından biridir. Bugün bir çocuğun çizdiği küçük bir karakter, yarın onun yazacağı bir hikâyenin kahramanı olabilir. Bugün anlattığı hayali bir macera, gelecekteki güçlü bir anlatım becerisinin ilk adımı olabilir. Bu nedenle çocuklara "Doğru hikâye ne?" diye sormak yerine, "Sen olsaydın nasıl bir hikâye yazardın?" diye sormak çok daha değerlidir. Çünkü çocukların hayal dünyasında sınırlar yoktur. Ve bazen iyi bir hikâyenin başlangıcı, yalnızca küçük bir çocuğun "Bir gün..." demesiyle başlar. Mavişehir Martı Anaokulu Hayal et, anlat, üret, keşfet.